Gebruiksmodellen

Net als een octrooi is een gebruiksmodel een door de overheid verleend uitsluitend recht met betrekking tot een technisch product. Bescherming voor een gebruiksmodel wordt over het algemeen verleend voor technische producten zoals gereedschappen, machines of onderdelen hiervan, en soms ook voor chemische samenstellingen. Let op: een gebruiksmodel is iets anders dan modelbescherming of een siermodel.

Octrooi en gebruiksmodel

Anders dan bij octrooien wordt een gebruiksmodel vaak verleend zonder inhoudelijk technisch onderzoek van de aanvrage, dat wil zeggen van de beschrijving, figuren en conclusies. De eisen die aan een gebruiksmodel gesteld worden zijn soms minder streng dan de eisen die aan octrooien gesteld worden. Zo is het voor een gebruiksmodel vaak voldoende als het model nieuw is, of wordt er geen of een kleine inventiviteits-eis (uitvindingshoogte) gesteld. Ook kunnen nieuwheidseisen verschillen van octrooien. Zo kan in Duitsland een geldig Gebrauchsmuster worden gekregen wanneer dit ingediend wordt binnen 6 maanden na openbaar worden van eigen publicatie of verkoop van een product. Daar staat tegenover dat de beschermingsomvang van een gebruiksmodel veelal kleiner is dan die van een octrooi. Ook de beschermingsduur is vaak korter, bijvoorbeeld 10 jaar in plaats van de meestal 20 jaar voor een octrooi. Verder wordt een gebruiksmodel veelal twee tot drie maanden na indiening van de aanvrage gepubliceerd. Bij een octrooi is dat 18 maanden.

Gebruiksmodelbescherming is niet in alle landen mogelijk. Bescherming is bijvoorbeeld mogelijk in landen als Oostenrijk, China, Denemarken, Finland, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, Rusland, Zuid-Korea en Taiwan. Gebruiksmodelbescherming is in Nederland niet mogelijk, al biedt een nationaal Nederlands octrooi vaak wel dezelfde snelle bescherming.

Octrooiaanvrage en gebruiksmodelaanvrage

Een octrooiaanvrage en een gebruiksmodelaanvrage sluiten elkaar niet uit. Een octrooiaanvrage kan bijvoorbeeld bij afwijzing wegens onvoldoende uitvindingshoogte worden omgezet in een gebruiksmodelaanvrage. Omgekeerd kan op een gebruiksmodelaanvrage een geldige octrooiaanvrage worden gebaseerd. Hier kunnen wel wat haken en ogen aan zitten, dus wij adviseren u om hiervoor altijd een octrooigemachtigde te raadplegen.

In welke gevallen?

Het aanvragen van gebruiksmodel bescherming is aan te bevelen wanneer u twijfelt aan de uitvindingshoogte, wanneer u relatief snel bescherming wenst, bijvoorbeeld voor voorwerpen met een korte commerciële looptijd, of om tijdens de verleningsfase van een octrooiaanvrage vast een uitsluitend recht te bezitten waardoor bijvoorbeeld een gerechtelijke procedure mogelijk is. Wegens het ontbreken van een verplicht nieuwheidsonderzoek, een onderzoek naar de technische geldigheid en de bijbehorende correspondentie met de verleningsinstanties, zijn de kosten voor het verkrijgen van een gebruiksmodel doorgaans lager dan die voor het verkrijgen van een octrooi.